wyd-kantata

Kantata o Bożym umęczeniu.

13 kwietnia godz. 19,00. Busko – Kościół św. Brata Alberta
14 kwietnia godz. 18,45. Kielce – Katedra
17 kwietnia godz. 18,30. Kielce – Karczówka

Inspiracją dla przygotowanej przez nas Kantaty stało się arcydzieło liryki późnego średniowiecza z 1488 roku – Żołtarz Jezusów, czyli piętnaście rozmyślań o Bożym umęczeniu. 

Ten wyjątkowy utwór, stanowiący sam w sobie nabożeństwo paraliturgiczne, przypisywany jest błogosławionemu bernardynowi Władysławowi z Gielniowa. Swoją atmosferą osobistej, wręcz intymnej kontemplacji poszczególnych momentów męki Chrystusa, wpisuje się on w tradycję średniowiecznych szkół duchowości, takich jak mistycy nadreńscy (Jan Tauler), św. Gertruda czy teologia św. Bonawentury.  

Możemy odkryć w nim początek pietyzmu, który nie przestanie przenikać w przestrzenie muzyki, kulminując w Pasjach Jana Sebastiana Bacha. 

Medytacjom Władysława z Gielniowa towarzyszą w naszej Kantacie responsoria gregoriańskie z Ciemnej Jutrzni Wielkiego Piątku. Nabożeństwo to, odprawiane niegdyś w Kościele przy świetle dwunastu kolejno gaszonych świec, jest formą długiego czuwania. Treścią były psalmy, Lamentacje Jeremiasza i responsoria opisujące Mękę Pańską.  

Ciemne Jutrznie inspirowały kompozytorów epoki baroku, pozostawiając nam takie arcydzieła jak Leçons de ténèbres autorstwa Michela Richarda Delalande’a  czy François’a Couperina.

Responsoria Ciemnych Jutrzni, opracowane polifonicznie przez Carlo Gesualdo da Venosa, stanowią jedno z najbardziej przejmujących i zdumiewa-jących utworów wokalnych w historii muzyki. W Kantacie wykonujemy niektóre z nich, ale w pierwotnej, gregoriańskiej formie. 

Jako literacką strukturę Kantaty wybraliśmy kilka fragmentów z Ewangelii
w  szesnastowiecznym tłumaczeniu jezuity ks. Jakuba Wujka. Obok Biblii Brzeskiej i Nieświeskiej, jest to jeden z najwybitniejszych polskich przekładów biblijnych czasów kontrreformacji, kiedy to kwitła na naszych ziemiach zarówno katolicka jak i protestancka twórczość literacka. 

S. Hanna Szmigielska OSB i Schola Cantorum Kielcensis